۱۴ عقرب ۱۳۹۷
  • دسته: x تیتر یک
  • ۱۴ عقرب ۱۳۹۷

آیا جنگ ارزگان قومی است؟

پنجم همین ماه بود که خبرهایی از حمله افراد مسلح به مردم ولسوالی «خاص‌ارزگان» ولایت ارزگان گزارش شد. دولت افغانستان تا یک هفته پس از این درگیری، خاموشی اختیار کرده بود اما سرانجام سخنگوی وزارت داخله، جنگ در ارزگان خاص را تائید کرد اما گفت که اطلاعات دقیقی از این درگیری نداریم. متعاقب این، رئیس‌جمهور افغانستان دو روز پیش یعنی دوازدهم عقرب، در مکتوب رسمی، هیئتی را برای حل مناقشه، تعیین کرد. در مکتوب، تصریح شده بود که این هیئت به منظور حل منازعه بین اقوام ولایت ارزگان توظیف شده است. در همان روز که مکتوب ریاست جمهوری صادر شد، گروه طالبان نیز در بیانیه رسمی، حمله به منطقه خاص ارزگان را پذیرفت که به اصطلاح این گروه، تلفات سنگینی را به اربکی‌ها یا طرفداران دولت، وارد کرده‌اند.

وقتی نامه رسمی دولت در اختیار رسانه‌ها قرار گرفت، از این‌که در آن به منازعه ارزگان، رنگ قومی داده شده بود، واکنش‌هایی را به دنبال داشت. سرانجام ارگ ریاست جمهوری مجبور شد که نامه را اصلاح کند و از جنگ ارزگان صرفاً به عنوان یک حادثه یاد کند. اکنون سؤال این است که آیا به راستی جنگ ارزگان قومی است؟ 

به‌رغم آن‌که مدافعین این جنگ، هزاره‌ها و مهاجمین پشتون هستند اما هرگز منازعه ارزگان، به معنای مصطلح کلمه، قومی و مذهبی نیست مگر این که به خاطر سوءمدیریت دولت، به این سمت برود. در حقیقت این نبرد، بین مردم محلی و طالبان است. جنگجویان طالبان از سال‌ها پیش تلاش کرده‌اند که سراسر منطقه خاص ارزگان را به تصرف خود درآورده و ساکنان آن را مطیع کنند اما مردم هرگز زیر این بار نرفته‌اند. به‌عبارت‌دیگر، روحیه استقلال‌طلبی مردم در برابر طالبان، بروز این فاجعه انسانی شده است. از سوی دیگر، مدافعین ارزگان خاص، همواره تاوان دوستی با دولت را نیز پرداخت کرده و می‌کنند. از دیدگاه طالبان، مردم خاص ارزگان، همکار دولت هستند و با انگیزه هواداری از دولت، در برابر طالبان مقاومت می‌کنند. این وضعیت، آدم را به یاد ضرب‌المثل عامیانه می‌اندازد که می‌گوید: خروس را هم در عزا و هم در عروسی سر می‌برند.

اداره کابل، «عبدالحکیم شجاعی» فرمانده مدافعین را از افراد مسلح خودسر می‌داند که از دولت مرکزی اطاعت نمی‌کند و باید دستگیر یا مجازات شود. به همین خاطر، تاکنون وزارت داخله و دفاع افغانستان، با قاطعیت به حمایت مردم خاص ارزگان برنخاسته‌اند. از طرف دیگر، طالبان نیز مدافعین مردمی را حامیان دولت می‌داند که یا باید از این گروه اطاعت یا منطقه را ترک کنند. اکنون مردم مانده‌اند که با این وضعیت چه‌کار کنند. با توجه به وضعیت اسفبار مردم، رهبران هزاره، البته اگر رهبر و دلسوزی وجود داشته باشد، نسبت به هر زمان دیگری در قبال مردم خود مسئول‌اند. اکنون زمان آن رسیده تا رهبران هزاره از حضور خود در کنار دولت استفاده کنند و موضع دولت را از بی‌طرفی به سمت مدافعین مردمی سوق دهند.

هیئتی که ارگ ریاست جمهوری برای حل منازعه ارزگان تعیین کرده است، بازی باشعور و عواطف مردم است زیرا همه اعضای این هیئت، از مقامات نظامی و اراکین دولتی هستند. هیچ عقل سلیمی قبول نمی‌کند که طالبان از هیئت دولتی استقبال کنند و به خاطر گُل روی اعضای آن، دست از کشتار مردم بردارند. دولت اگر به راستی خواستار حل منازعه ارزگان است، به قانون اساسی افغانستان عمل کند که دفاع از مردم را جزء وظایف دولت می‌داند.

نویسنده: محمد مرادی

بدون دیدگاه