۲۵ میزان ۱۳۹۷
  • دسته: x تیتر یک
  • ۲۵ میزان ۱۳۹۷

چه کسی به عربستان نیاز دارد؟

عربستان از زمان مفقود شدن روزنامه‌نگار سرشناس کشورش در کنسولگری ریاض در استانبول با پرخاشگری و قلدری برای خفه کردن سوالاتی درباره جمال خاشقجی تلاش کرده است. حال سوال اینجاست که قطع مناسبات آمریکا با آل سعود، بر سر این پرونده، چه تبعاتی در پی خواهد داشت؟

به نوشته روزنامه واشنگتن پست، در حالیکه رژیم سعودی یکشنبه در بیانیه‌ای تهدید کرد با “اقدام بزرگتری” به هرگونه تحریم نشات‌گرفته از این پرونده واکنش نشان دهد، رسانه دولتی سعودی این گمانه‌زنی را مطرح کرد که چنین گام‌هایی شامل کاهش تولید نفت، خرید تسلیحات از روسیه و تعلیق همکاری اطلاعاتی ضد تروریسم می‌شود. به گفته رئیس‌جمهوری آمریکا، روز دوشنبه ملک سلمان در تماسی تلفنی با دونالد ترامپ “مطلع بودن از این حادثه را تکذیب کرده است” و او افزود “به نظرم اینطور آمد که شاید قاتلانی سرکش و خودسر” دست به این کار زده باشند.

چنین پیشنهاد مضحکی احتمالا موجب تغییراتی در داستان‌سرایی سعودی‌ها می‌شود. سی‌ان‌ان گزارش داد که این رژیم برای اذعان به کشته شدن خاشقجی حین یک بازجویی که از مسیرش خارج شد، اذعان کند. اگر چنین شود، باید تبعاتی هم علیه عاملان قتل این روزنامه‌نگار و هم علیه شخص یا اشخاصی که دستور این عملیات غیر قانونی را در وهله اول صادر کرده‌اند، در نظر گرفته شود. مقام‌های آمریکایی مطلع تاکید دارند این دستور از جانب محمد بن سلمان، ولیعهد بی‌مهابای عربستان صادر شده است که بی‌اعتدالی او بارها در مطالب خاشقجی در روزنامه واشنگتن پست هدف نقد قرار گرفته بود.

انتظار داریم که به‌زودی اطلاعات بیشتری فاش شود: هر آنچه بر سر خاشقجی آمده باشد در ویدیو یا نواری ضبط شده است. در عین حال، بررسی این مساله حائز اهمیت است که در صورتی که روابط آمریکا با عربستان دچار شکستگی شود، چه هزینه‌ای متحمل واشنگتن می‌شود. بعد از آن بحث نفت چه می‌شود و آن ۱۱۰ میلیارد دلار خرید تسلیحاتی که ترامپ درباره آن صحبت کرده بود؟ جنگ با تروریسم به کجا می‌رسد؟

اجازه بدهید از نفت شروع کنیم. عربستان طبق آمار اداره اطلاع‌رسانی انرژی آمریکا، ۹ درصد واردات نفت و مشتقات نفنی آمریکا را در سال ۲۰۱۷ تامین کرد که حدود ۹۶۰ هزار بشکه در روز می‌شود. اما به لطف تکنولوژی نفت شیل، ایالات متحده لزوما به لحاظ انرژی مستقل است: آمریکا، نه عربستان، اکنون بزرگترین تولیدکننده نفت خام جهان است. سال‌ گذشته متوسط صادرات روزانه نفت آمریکا ۶.۳۸ میلیون بشکه یا حدود هفت برابر بیش از واردات عربستان بوده است. اگر سعودی‌ها تولید نفت را قطع یا آمریکا را بایکوت کنند، آنها موقتا می‌توانند قیمت‌ها را افزایش دهند اما ذی‌نفع این قضیه شرکت‌های شیل آمریکا هستند که به مروز زمان این شکاف را پر می‌کنند و ضربه‌ای مهلک به صنعت نفت عربستان وارد می‌کنند.

در بحث فروش تسلیحات هم شخصی باید درباره نتایج واقعی وعده‌هایی که در سفر سال گذشته به او داده شد، رئیس‌جمهوری آمریکا را مطلع کند. همانطور که بروس ریدل از موسسه بروکینگز برآورد می‌کند “سعودی‌ها در دوره ترامپ حتی یک قرارداد تسلیحاتی مهم هم با واشنگتن نبسته‌اند.” علاوه بر این، قطع تامین قطعات یدکی و حمایت تکنولوژیکی آمریکا که روسیه قادر به تامین آن نیست، فورا می‌تواند نیروی هوایی عربستان را زمین‌گیر کند. این امر اثر مثبتی بر خاتمه کمپین بمباران خونین در یمن دارد که براساس تحقیقات سازمان ملل متحد احتمالا مسوول جنایات جنگی در آنجاست.

عربستان سعودی اطلاعات ضد تروریسم در اختیار ایالات متحده آمریکا قرار می‌دهد. اما همانطور که اندرو میلر از پروژه دموکراسی خاورمیانه اشاره کرده است، توقف این امر “خطای فاحشی خواهد بود زیرا احساس قدرتمندی در کنگره و در میان آمریکایی‌ها وجود دارد که عربستان افراطگرایی را تحریک کرده است.” میلر تاکید دارد قانونی که سال ۲۰۱۶ در کنگره به تصویب رسید راه را برای شکایت حقوقی علیه دولت عربستان بابت هرگونه اقدامات تروریستی که فراهم کرده است، هموار می‌کند.

واقعیت این است که عربستان سعودی همانطور که شخص ترامپ به آن اشاره کرده است بدون حمایت امنیتی آمریکا قادر به ادامه حیات نیست، با قطع مناسبات همه چیز را از دست می‌دهد؛ در حالی که آمریکا دیگر به این پادشاهی، آنطور که زمانی نیاز داشت، احتیاج ندارد. ترامپ برای روابط با عربستان بیش از حد ارزش قائل شده است و موجب شده تا رهبران سعودی باور کنند که می‌توانند بی‌مهابا و حتی مجرمانه رفتار کنند و تبعاتی هم متوجه آنها نشود. نتیجه پرونده خاشقجی هر چه باشد، یک تغییر شکل اساسی در مناسبات، در صورت لزوم به دستور کنگره، امری حتمی خواهد بود.

بدون دیدگاه