۵ سنبله ۱۳۹۷
  • دسته: x تیتر یک
  • ۵ سنبله ۱۳۹۷

میراث اتمر

محمدحنیف اتمر، مشاور امنیت ملی رییس جمهور غنی، از مقامش کنار رفت. 
او که در چهارسال گذشته پرنفوذترین فرد کابینه و به تعبیر غنی “چشم و گوش” رییس جمهوری بود، علت کناره گیری خود از سمت دولتی اش را، ظاهرا اختلافات سیاسی با رهبران حکومت وحدت ملی عنوان کرده است. پیش از این نیز گزارش های از بروز اختلاف میان رییس جمهوری و مشاور امنیت ملی در محافل سیاسی درز کرده بود؛ به گونه ای که برخی ها به دنبال جدال وزیر امور داخله با معاون امنیتی فرماندهی پولیس، فشارها بر وزیر را ناشی از این اختلافات خوانده و حدس می زدند که ویس برمک به علت تعلقش به جرگه سیاسی، اتمر قرار است به زودی از سمتش کنار زده شود. 

در همین حال، برخی ها این استعفا را “صحنه سازی” برای حضور در انتخابات آینده خوانده و هرگونه اختلاف نظر میان غنی و اتمر را رد می کنند. 
استعفای او با هر انگیزه و علتی که صورت گرفته باشد، آنچه باید کاویده شود میراث سیاسی است که او به جا گذاشته است. 

میراث سیاسی اتمر چیست؟

اتمر یکی از چهره های سیاسی مرموزی است که در طول دوره ماموریت خود به حیث مشاور امنیت ملی، در حالیکه کمتر در رسانه ها ظاهر می شد اما نامش همواره بر سر زبان ها بود. به گونه ای که بسیاری ها او را به حیث رییس جمهور در سایه، پرنفوذترین فرد کابینه، دارای ارتباطات مشکوک با سفارت انگلیس، عضو حلقه خاص رییس جمهوری، و دفتر او را به حیث کانون توطئه می خواندند. 
میراث سیاسی که اتمر از خود به جامانده، عبارتند از:

۱٫ امضای پیمان امنیتی با ایالات متحده امریکا: 
عقد پیمان امنیتی با ایالات متحده امریکا یکی از مسائلی بود که در دوره حاکمیت حامد کرزی، رییس جمهور پیشین، مطرح شد. این پیمان هم منتقدان و هم موافقان خود را داشت. موافقان پیمان امنیتی، به این قرارداد به چشم منجی موهومی می دیدند که باعث تامین امنیت و صلح و ثبات خواهد گردید. اما منتقدان پیمان، به تاثیرات منفی آن روی استقلال و حاکمیت ملی کشور اشاره کرده و زیان هایش را بیش تر از سودش می خواندند.
یکی از کسانی که تا پایان منتقد این پیمان باقی ماند و امضایش نکرد، حامد کرزی بود. نگرانی کرزی این بود که قرارداد امنیتی امضا شود و امریکایی ها صاحب پایگاه های نظامی در کشور بگردند، اما امنیت کشور بدتر از پیش شود و حاکمیت دولت به شهرها تقلیل یابد. 
قرارداد امنیتی با ایالات متحده امریکا در نخستین روزهای تشکیل حکومت وحدت ملی، توسط حنیف اتمر امضا شد، اما حوادث چهارسال اخیر نشان داد که حق با کرزی و منتقدان قرارداد بوده است؛ به گونه ای که در این چهار سال اخیر، در پیش چشم ایالات متحده امریکا، بیش تر از چند ولایت افغانستان – کندز، فرآه و غزنی – سقوط کرد و بیش تر از ١١٠ ولسوالی در کنترول طالبان قرار گرفت. به تعبیر دیگر، پیمان امنیتی به جای آنکه باعث نجات افغانستان شود، اوضاع را بدتر و وخیم تر کرد.

۲٫ احیای خادیسم:
دومین میراث حنیف اتمر در حکومت وحدت ملی، احیای خادیسم است. آقای اتمر از فعالین سابق حزب دموکراتیک خلق و دارای سوابق کاری در رژیم کمونیستی می باشد. حزب دموکراتیک خلق، یکی از احزاب چپی بود که در تشکیلات و روش های مبارزاتی خود از حزب کمونیست شوروی الگوبرداری کرده بود و مخالفین سیاسی خود را بر نمی تابید و با روش های استالینیستی سرکوب می کرد. گفته می شود در دوره حاکمیت این حزب، هزاران انسان به اثر شکنجه در زندان های مخوف رژیم جان داده اند و یا اعدام شده اند. 

حنیف اتمر نیز وقتی به حیث مشاور امنیت ملی رییس جمهور مقرر شد به احیای خادیسم در افغانستان پرداخت و مخالفان سیاسی حکومت را با روش های نیمه استالینیستی سرکوب کرد. او در دوره ماموریت خود به حیث مشاور امنیت ملی، متهم به سرکوب جنبش روشنایی، جنبش رستاخیز تغییر، جنبش تبسم و طراحی توطئه ترور نافرجام جنرال دوستم در غورماچ می باشد. همچنان گفته شده است که راه اندازی جدال های درون تباری در میان تاجیکان، اوزبیکان و هزاره ها نیز بخشی از کارنامه های سیاه او است. آگاهان، تحریک ایشجی علیه دوستم، مهمند علیه عطامحمد نور و چندپارچه سازی برادران هزاره را از عمده ترین فعالیت های او در راستای تضعیف اقوام غیرپشتونی در کشور می دانند؛ فعالیت های که باعث فروپاشی اعتماد ملی و تعمیق شکاف های قومی در کشور گردید.

نویسنده: عبدالشهید ثاقب

برچسب ها

بدون دیدگاه